Μάχη της Κλείσοβας – 25 Μαρτίου 1826, η νικηφόρα εποποιΐα του Μεσολογγίου

Του Συμεών Γκόρπα

Το πολιορκημένο Μεσολόγγι αντιστέκεται περήφανο και με ακμαίο ηθικό τον Μάρτιο 1826 στις στρατιές Τούρκων και Αιγυπτίων (περίπου 50.000 στρατιώτες και βοηθητικό προσωπικό) που επιτίθενται χωρίς αποτέλεσμα επί ένα χρόνο. Η αποτυχία της Πολιορκίας (από τον Απρίλιο 1825) είναι πλέον βέβαιο γεγονός αφού συνεχίζεται, έστω και με δυσκολία, ο ανεφοδιασμός της πόλης από θαλάσσης.

 

ΜΑΧΕΣ ΣΤΙΣ ΝΗΣΙΔΕΣ ΒΑΣΙΛΙΔΑ – ΝΤΟΛΜΑΣ

Οι αρχιστράτηγοι Κιουταχής των Τούρκων και Ιμπραήμ των Αιγυπτίων αποφασίζουν την κατάληψη πάση θυσία των νησίδων της Λιμνοθάλασσας.

19 Φεβρουαρίου:

Ο Αιγυπτιακός στόλος κλείνει όλα τα περάσματα – θαλάσσιους διαύλους (αυλαίμονες – κανάλια) της Λιμνοθάλασσας, μέσω των οποίων ετροφοδοτούνταν οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι Μεσολογγίου. Οι πολιορκητές μεταφέρουν στη Λιμνοθάλασσα 32 κανονιοφόρους λέμβους (λαντσόνια – πάσσαρες) μεγάλης χωρητικότητας χωρίς τρόπιδα (καρίνα) και ξάρτια. Ταυτόχρονα αποκλείουν την περιοχή της νησίδας – λιμάνι Άγιος Σώστης με ένα ατμοκίνητο δίκροτο πολεμικό καράβι, 50 εξοπλισμένα πλοιάρια και 5 γιγάντιες κανονιοφόρες σχεδίες.

25 Φεβρουαρίου:

Στη νησίδα ΒΑΣΙΛΑΔΙ (με το πέτρινο φρούριο ήταν στρατηγικό προπύργιο για το Μεσολόγγι), επιτίθενται Αιγυπτιακές δυνάμεις με 40 πλοιάρια και 2000 στρατιώτες που ενισχύονται από 20 μεγάλες βάρκες του στόλου οπλισμένες με βομβοβόλα. Οι 80 Μεσολογγίτες υπερασπιστές μάχονται με γενναιότητα αλλά μια τυχαία έκρηξη στα πυρομαχικά του φρουρίου οδηγεί στην κατάληψή του.

28 Φεβρουαρίου:

Στη νησίδα ΝΤΟΛΜΑΣ στην περιοχή Φοινικιά (ανάμεσα Μεσολόγγι – Αιτωλικό) επιτίθενται 2000 Αιγύπτιοι. Οι 300 υπερασπιστές αντιστέκονται ηρωϊκά και πέφτουν όλοι (πλην τεσσάρων) στο καθήκον τους για την Πατρίδα. Ακολουθεί η πτώση της γειτονικής νησίδας ΠΟΡΟΣ. Την 1^η Μαρτίου παραδίνεται το Ανατολικό (Αιτωλικό).

Όλη η Δυτική Λιμνοθάλασσα βρίσκεται στα χέρια των Τουρκο-Αιγυπτίων. Η Λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας (νότια και ανατολικά της πόλης) είναι το στρατηγικό εμπόδιο για τον πλήρη αποκλεισμό του Μεσολογγίου. Αποτελεί την τελευταία αλλά σωτήρια ελπίδα θαλάσσιου ανεφοδιασμού των Ελεύθερων πολιορκημένων μέσω της κρυφής εισόδου ΦΑΛΣΑ ΜΠΟΥΚΑ στην περιοχή δύο χιλιομέτρων ανατολικά των σημερινών Αλυκών Τουρλίδας. Οι πολιορκητές χρειάζονται την Κλείσοβα για την εγκατάσταση στη νησίδα πυροβολείων και κανονιών για προσβολή του Μεσολογγίου από το Νότο αφού ήδη το έχουν αποκλείσει από Δύση – Βορρά – Ανατολή από ξηράς.

 

ΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΒΑΣ

Η νησίδα ΚΛΕΙΣΟΒΑ είχε περίμετρο 300 βήματα και έκταση δύο στρεμμάτων, υπερυψωμένη 50 εκατοστά από τη θάλασσα. Οχυρωματική τάφρος πλάτους; 5 ποδών και ύψους 6 ποδών την προστατεύει από την είσοδο της θάλασσας. Στη δυτική πλευρά βρίσκεται ο πετρόκτιστος μονόκλιτος ναΐσκος της Αγίας Τριάδας. Η οχύρωση της νησίδας αποτελείτο από 2 μεγάλα πυροβόλα και 6 μικρά. Στην Αγία Τριάδα κατασκευάστηκαν πολεμίστρες γύρω από την κεραμοσκεπή όπως και στο κωδωνοστάσιο, τοποθετώντας καλάθια γεμάτα με χώμα. Προστατευτικός τοίχος γύρω από τη νησίδα εξωτερικά ήταν η περιμετρική τοποθέτηση ανάποδων ξύλινων πασσάλων (η μύτη προς τον ουρανό) κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας αόρατων, ώστε να εμποδίζεται η προσέγγιση εχθρικών πλοιαρίων με συνέπεια οι εχθροί ν’ αναγκάζονται να περπατούν στον πυθμένα – βούρκο της λιμνοθάλασσας θαλασσοβατούντες (πελαγωτά) και να προσφέρονται ως εύκολος στόχος των Ελλήνων.

Στο θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κλείσοβας και της και της νησίδας Ανεμόμυλος υπήρχε ένα κανάλι – δίαυλος (αυλαίμονας) και τον προστάτευαν δύο πάσσαρες (πλοιάρια οπλισμένα με κανόνι) του Δημήτρη Β(Δ)ενδράμη και του Κώστα Τρικούπη (γνωστός με το παρατσούκλι Τούμπας).

Φρούραρχος της Κλείσοβας ανέλαβε ο υποσωματάρχης Παναγιώτης Σωτηρόπουλος που αντικαθιστούσε τον σωματάρχη οπλαρχηγό Χριστόδουλο Χατζηπέτρο από το Βετέρνικο Τρικάλων που ασθενούσε στο Μεσολόγγι. Ο Σωτηρόπουλος από την Άνω Χώρα (Λομποτίνα) Ναυπακτίας, ήταν ο εμπνευστής της τοποθέτησης πασσάλων μέσα στη θάλασσα περιμετρικά της Κλείσοβας αλλά και εφάρμοσε πρώτος τη μέθοδο των ΛΑΓΟΥΜΙΩΝ προσφέροντας σπουδαία υπηρεσία στο πολιορκημένο Μεσολόγγι. Λαγούμια ήταν υπόνομοι που κατασκεύαζαν οι Έλληνες κάτω από τους εχθρικούς προμαχώνες και στη συνέχεια τους ανατίναζαν μαζί με πολιορκητές που τους υπεράσπιζαν.

Η Φρουρά της Κλείσοβας αρχικά είχε δύναμη 70 μαχητών όμως με ενισχύσεις από το Μεσολόγγι υπό τον στρατηγό Κίτσο Τζαβέλλα και τον υποσωματάρχη Κίτσο Πάσχο τελικά αριθμούσε 131 υπερασπιστές, από τους οποίους 30 ήταν Μεσολογγίτες πυροβολητές (ως έμπειροι ναυτικοί θαλασσομάχοι).

 

ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ

Στις 24 Μαρτίου 1826 ο στολίσκος εχθρικών οπλισμένων πλοιαρίων (λαντσόνια) επιβιβάζει στρατό στην περιοχή της Άσπρης Αλυκής. Επιτίθενται στη νησίδα Ανεμόμυλος όλη την ημέρα αλλά αποκρούονται με βαριές απώλειες από τους υπερασπιστές της.

Αυγή 25 Μαρτίου 1826 οι Τούρκοι προσβάλουν το Μεσολόγγι από ξηράς και θαλάσσης αλλά αποκρούονται, ενώ τα επάκτια οχυρώματα Ανεμόμυλος και Λιπροβειό με τα κανόνια τους προκαλούν στον εχθρό σοβαρή φθορά. Η επίθεση αυτή ήταν προσχηματική και παραπλανητική για απόσπαση της προσοχής των Ελεύθερων Πολιορκημένων αφού ο αντικειμενικός σκοπός των Τούρκων ήταν η κατάληψη της Κλείσοβας.

Ο Τουρκικός στολίσκος με προπέτασμα καπνού προχωρεί προς τη νησίδα Κλείσοβα ενισχυμένος με πολλά πλοιάρια που έρχονται από το Βασιλάδι. Ταυτόχρονα εχθρικά στρατεύματα καλυμμένα από την πρωϊνή ομίχλη επιτίθενται από Ανατολικά από την περιοχή Αρμυρικάκι (μέσα από πολυάριθμες μικρές νησίδες) προς την Κλείσοβα. Η Φρουρά της Κλείσοβας δεν έχει ξυπνήσει ακόμα αλλά ειδοποιείται από τον ψαρά Βασίλη Γκλόβανο που με το γυροβολίδι του αλιεύει ψάρια για τη σκορδαλιά της ημέρας του Ευαγγελισμού που ξημερώνει. Η Φρουρά λαμβάνει αμυντικές θέσεις και είναι πλέον πανέτοιμη. Αρχίζει το πυρ από κανόνια, μυδράλια και τουφέκια των Τούρκων αλλά αποκρούονται με επιτυχία.

Ο Κίτσος Τζαβέλλας στο Μεσολόγγι βλέπει στον ύπνο του το προηγούμενο βράδυ σε όραμα δύο φορές γυναίκα μαυροφόρα να του ζητά βοήθεια. Την αυγή αντιλαμβάνεται από την πρώτη καμάρα (περιοχή μνημείου Μάγερ σήμερα) την εξέλιξη της μάχης και με 8 μαχητές σπεύδει στην Κλείσοβα αψηφώντας τα καταιγιστικά πυρά των Τούρκων. Τις τρείς γαϊτες (βάρκες χωρίς καρίνα) που τους μεταφέρουν οδηγούν νεαρά Μεσολογγιτόπουλα. Το πρυάρι του Τζαβέλλα οδηγεί ο Αναστάσιος Βορίλας.

Οι Τούρκοι πραγματοποιούν με 3.000 στρατιώτες έξι ανεπιτυχείς εφόδους με επικεφαλής τον αρχιστράτηγο Μεχμέτ Ρεσήτ Πασά – Κιουταχή. Στην πρώτη έφοδο οι εχθροί καταλαμβάνουν το κενό περιμετρικό πρόχωμα αλλά δέχονται σφοδρά πυρά και επιστρέφουν στα πλοιάρια. Οι Έλληνες επιλέγουν σαν καλύτερη γραμμή άμυνας την οχυρωμένη στέγη της Εκκλησίας Αγίας Τριάδας. Στην έκτη έφοδο τραυματίζεται στην κνήμη ο Κιουταχής με συνέπεια την οπισθοχώρηση και άτακτη φυγή των Τούρκων που συμπτύσσονται κυρίως προς τη γειτονική νησίδα Μολόχα εγκαταλείποντας κάθε προσπάθεια κατάληψης της Κλείσοβας. Οι απώλειες των Τούρκων ανέρχονται σε 1500 νεκρούς, δηλαδή το μισό στράτευμα. Ο εχθρικός στολίσκος κανονιοβολεί αδιάκοπα την Κλείσοβα.

 

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ

Στο νότιο ακρογιάλι του Μεσολογγίου στην περιοχή του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος στην πρώτη Καμάρα, μαχητές και άμαχοι, όλος ο λαός παρακολουθεί με κομμένη ανάσα τη συγκλονιστική πολεμική σύγκρουση.

Οι περίφημοι Γελεκτσήδες (Μεσολογγιτόπουλα 15-16 χρόνων) που φορούσαν μόνο γιλέκο για να μην τα βαραίνει η κάπα τις στιγμές του αγώνα, επιχειρούν να βοηθήσουν με γαΐτες τους αμυνόμενους στην Κλείσοβα αλλά δεν το κατορθώνουν.

Γενναίες Μεσολογγίτισσες αψηφώντας τον κίνδυνο φορτώνουν γαΐτες και πρυάρια με νερό και πυρομαχικά για τους υπερασπιστές της Κλείσοβας. Τασούλα Γυφτογιάννη, Χάϊδω Γκόρπα, Χρυσηίς Καραγγελέ-Κοτζάκαρη (Μπαγιώργα) αγωνίζονται γενναία αδιαφορώντας για τα πυρά.

Ένα πρυάρι φορτώνεται με πέντε βαρέλια νερό και σφαίρες οδηγούμενο από τον Μεσολογγίτη Πέτρο Γαλιώτο (με το παρατσούκλι Αγγούρας) στο οποίο επιβαίνουν ο Μεσολογγίτης χιλίαρχος Καρακώστας Δροσίνης (θείος του ποιητή Γεωργίου Δροσίνη) με έξι στρατιώτες, κατευθύνεται στην Κλείσοβα. Ανάμεσα σε καταιγισμό εχθρικών σφαιρών και βομβών από τον εχθρικό στόλο το πρυάρι πλησιάζει στη νησίδα. Εχθρικό πυροβόλο βυθίζει το σκάφος και σκοτώνει τέσσερις Έλληνες ένοπλους στρατιώτες και δύο κωπηλάτες. Οι διασωθέντες φθάνουν στην Κλείσοβα αφού σπρώχνουν το σκάφος περπατώντας μέσα στη θάλασσα (πελαγωτά). Ο Πέτρος Γαλιώτος μαζί με τον βοηθό – γιό του Σωτήρη 14 ετών ήταν ανάμεσα στους νεκρούς.

Πολλοί αγωνιστές επιχειρούν να ενισχύσουν τη Φρουρά της Κλείσοβας. Το Επικουρικό Σώμα αποτελούμενο από 250 μαχητές που λειτουργούσε ως εφεδρική δύναμη όπου παρουσιαζόταν ανάγκη στην Πολιορκία, ο Γεώργιος και ο Ιωάννης Τζαβέλλας (αποκαλούμενος Μπακατσέλος) και άλλοι μαχητές δεν κατόρθωσαν να φθάσουν στην Κλείσοβα, γιατί ο εχθρός πολλαπλασίαζε τα πυρά του, εμποδίζοντας τους Πολιορκημένους να βοηθήσουν.

 

ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΩΝ

Ο αρχιστράτηγος των Αιγυπτιακών δυνάμεων Ιμπραήμ παρακολουθεί χαιρέκακα την εξέλιξη της μάχης, όπου αποτυγχάνουν οι Τούρκοι και επιχειρεί να επωφεληθεί από την κόπωση αλλά και τις απώλειες των Ελλήνων, που είχαν χάσει το 1/3 των δυνάμεών τους. Αιγυπτιακό στράτευμα με τρία τάγματα αποτελούμενα από 3.000 μαχητές και επικεφαλής του Χουσεϊν Μπέη (γαμπρό του Ιμπραήμ) κατακτητή της Κάσου, των Ψαρών, της Κρήτης, της Σφακτηρίας, του Βασιλαδιού περικυκλώνει την Κλείσοβα. Οι Αιγύπτιοι επιχειρούν πέντε εφόδους αλλά πάντα υποχωρούν μπροστά στη γενναιότητα των Ελλήνων.

Το μεγάλο πρόβλημα ωστόσο των υπερασπιστών της Κλείσοβας δεν είναι οι επιθέσεις των εχθρών αλλά η εξάντληση πυρομαχικών και νερού. Η ανέλπιστη βοήθεια έρχεται από τον 18χρονο Μεσολογγίτη Ζαφείρη Ράπεση που μεταφέρει στην Κλείσοβα αυτή την κρίσιμη ώρα, ένα πρυάρι γεμάτο νερό και πολεμοφόδια (φορτωμένο από τις Μεσολογγίτισσες στην πρώτη καμάρα). Το πρυάρι ο Ράπεσης το σπρώχνει με τα χέρια του αφού περπατά μέσα στη λιμνοθάλασσα κρυπτόμενος πίσω από την πρύμνη.

Ο Χουσεΐν Μπέης, λαμποκοπώντας μέσα στη χρυσοποίκιλτη στολή του, όρθιος παροτρύνει τους στρατιώτες του. Οι Έλληνες τον εντοπίζουν και ο Παναγιώτης Σωτηρόπουλος τον πυροβολεί και τον σκοτώνει. Αρχίζει ο πανικός στους Αιγυπτίους που μετατρέπεται σε γενική άτακτη υποχώρηση. Η επερχόμενη νύκτα τους γλυτώνει από την ελληνική καταδίωξη. Πέντε ημέρες μετά τη μάχη στις μικρές νησίδες της Λιμνοθάλασσας της Κλείσοβας οι Έλληνες βρίσκουν κρυπτόμενους εκατοντάδες Αιγύπτιους που πανικόβλητοι εκλιπαρούν την αιχμαλωσία τους. Η θάλασσα στην περιοχή της Κλείσοβας παρέμεινε κόκκινη από το αίμα των χιλιάδων νεκρών εχθρών επί πολλές ημέρες, ενώ στο βούρκο του βυθού καταλήγουν πολλά εχθρικά όπλα (καριοφύλια και γιαταγάνια) που περιμένουν δύο αιώνες να ανασυρθούν και να εκτεθούν ως κειμήλια της μάχης. Χαρακτηριστικές είναι οι αναφορές για την περιοχή της νησίδας Κλείσοβας από Μεσολογγίτες ψαράδες, που την ονομάζουν ΝΕΚΡΗ (όπως έχω ακούσει επανειλημμένα να τη λένε ο πατέρας μου Σπύρος, ο παππούς μου Συμεών και πολλοί συνάδελφοί τους ψαράδες).

 

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΕΙΣΟΒΑ

Απίστευτα είναι τα στατιστικά της Μάχης της Κλείσοβας.

ΕΛΛΗΝΕΣ:           Δυνάμεις 131 – Απώλειες 28 νεκροί – Ποσοστό 19%

ΤΟΥΡΚΟΙ:            Δυνάμεις 3.000 – Απώλειες 1.500 νεκροί               – Ποσοστό 58%

ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ           Δυνάμεις 3.000 – Απώλειες 2.000 νεκροί

Επιτιθέμενοι:    Δυνάμεις 43 φορές περισσότεροι από τους Αμυνόμενους

Επιτιθέμενοι:    Νεκροί 60 φορές περισσότεροι από τους Αμυνόμενους

Κάθε υπερασπιστής της Κλείσοβας φόνευσε κατά μέσο όρο 27 εχθρούς.

Λάφυρα Ελλήνων           1.500 όπλα – 100 καραμπίνες – 100 ξίφη αξιωματικών, πολλές σημαίες και τύμπανα.

Οι ιστορικοί – αυτόπτες μάρτυρες. Νικόλαος Κασομούλης – Αρτέμιος Μίχος – Σπύρος Μήλιος εκτιμούν τις απώλειες των Τούρκων και Αιγυπτίων – νεκρών και τραυματιών- περισσότερους των 3.500

 

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΚΛΕΙΣΟΒΑΣ

Η Μάχη της Κλείσοβας είναι η σπουδαιότερη μάχη της Ελληνικής επανάστασης συγκριτικά με την αναλογία επιτιθέμενων – αμυνόμενων (43 προς 1) και με την αναλογία νεκρών επιτιθέμενων – νεκρών αμυνόμενων (60 προς 1). Η τρομακτική φθορά των Τουρκικών και Αιγυπτιακών στρατευμάτων στην Κλείσοβα μπορεί να παραβληθεί μόνο με τη συντριβή της στρατιάς του Δράμαλη πασά στα Δερβενάκια τον Ιούλιο 1822 και την καταστροφή των Τούρκων στη μάχη της Κορομηλιάς στον Αη Βλάση τον Ιανουάριο 1823.

Το μεγαλειώδες έπος της Κλείσοβας συνιστά πρωτοφανή νικηφόρο γεγονός στην πολεμική ιστορία, όχι μόνο την Ελληνική αλλά και την παγκόσμια. Είναι από τις συγκλονιστικότερες και πλέον πολυαίμακτες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης. Πρέπει να προβληθεί και να αναδειχθεί όχι μόνο στην Τοπική ιστορία, στα βιβλία Ιστορίας των σχολείων και στις χρυσές σελίδες της Ελληνικής Ιστορίας αλλά και σαν φάρος ηρωισμού και αυτοθυσίας των Ελεύθερων Πολιορκημένων.

Ο Μεσολογγίτης ιστορικός και πρώτος πρωθυπουργός της Ελλάδας Σπυρίδων Τρικούπης διατρανώνει: «Ήρως αυτόχρημα ανεδείχθη πας πολεμιστής της Κλείσοβας».

Ο Μεσολογγίτης ποιητής Κωστής Παλαμάς σαλπίζει:

«Στο αιματοπότιστο νησί μια χούφτα παλληκάρια

το μέγα δέντρο ανάστησε με τα χρυσά κλωνάρια

Ω Μεσολόγγι! Ω Δόξας γη! Κι αστράφτει στον αιώνα

Η Κλείσοβα του ολόφωτου μετώπου σου Κορώνα».

Οι τρομακτικές απώλειες προκάλεσαν πανικό στους πολιορκητές από την πρωτοφανή πανωλεθρία 6.000 στρατιωτών τους από 131 Έλληνες αγωνιστές. Διακεκριμμένοι Έλληνες και ξένοι ιστορικοί εκτιμούν ότι μια γενική επίθεση των Ελεύθερων Πολιορκημένων εκείνες τις ώρες στα εχθρικά στρατόπεδα Τούρκων και Αιγυπτίων θα προκαλούσε συντριπτικές απώλειες στον εχθρό σηματοδοτώντας τη λύση της Πολιορκίας. Με άλλα λόγια αν οι Πολιορκημένοι επιχειρούσαν ΕΞΟΔΟ αμέσως μετά τη Μάχη της Κλείσοβας το πιθανότερο ήταν να εσώζοντο όλοι. Δυστυχώς η εποποιΐα της έμεινε τραγικά ανεκμετάλλευτη.

Στη νησίδα Κλείσοβα πραγματοποιήθηκε κατά την Πρώτη Πολιορκία του Μεσολογγίου (25 Οκτωβρίου – 31 Δεκεμβρίου 1822) κρίσιμη και αποφασιστική μάχη μεταξύ Ελλήνων και Τουρκαλβανών, νικηφόρα για τους Ελεύθερους Πολιορκημένους. Αξίζει να τονισθεί ότι στην υπεράσπιση της Κλείσοβας αγωνίστηκαν πολλοί μαχητές από τη Γαστούνη Ηλείας.

 

Στην ΚΛΕΙΣΟΒΑ ΠΟΛΕΜΗΣΕ ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ

Μεσολόγγι – Αγρίνιο – Λειβαδιά – Γαλατάς – Ξηρόμερο – Κράββαρα – Λεχαινά – Αιτωλικό – Ναύπακτος – Χειμάρα – Υπάτη – Αμφιλοχία – Σούλι – Πεντάλοφος – Αστακός – Άνω Χώρα – Αποδοτία – Πλάτανος – Λαμία – Αγγελόκαστρο – Μακρακώμη – Αράχωβα – Καλαμάτα – Άνω Χώρα – Γρανίτσα Μακρυνού – Άγραφα – Τρίκαλα – Γαστούνη – Αμπελάκια Πηλίου – Καρδίτσα – Έδεσσα – Αντίρριο – Άμφισσα – Γαλαξείδι.

Η Μάχης της Κλείσοβας δεν πρέπει να «λησμονηθεί» στη σκιά της ανεπανάληπτης ΕΞΟΔΟΥ που ακολούθησε μετά από δύο εβδομάδες. Οι πανηγυριστές του Αη Συμιού, η Διεθνής Αδελφότητα Απογόνων Ελεύθερων Πολιορκημένων Μεσολογγίου, ο Σύλλογος Ιστορικής Φορεσιάς ΛΙΑΡΟΣ τιμούν κάθε χρόνο τους αθάνατους ήρωες της Κλείσοβας.

Αποτελεί ύψιστο χρέος για τη Δημοτική Αρχή Μεσολογγίου και την Ελληνική Πολιτεία (πρώτιστα για το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας) να τιμήσουν την ιστορική μνήμη της Μάχης της Κλείσοβας όπως αρμόζει ως ελάχιστο αντίδωρο ευγνωμοσύνης στη θυσία τους. Άμεση προτεραιότητα είναι η τοποθέτηση αναθηματικών στηλών με τα Ονοματεπώνυμα και τους τόπους καταγωγής ΟΛΩΝ των υπερασπιστών της Κλείσοβας δίπλα στο Μνημείο που υπάρχει.

Ο Συμεών Γκόρπας είναι Απόγονος αγωνιστών της Κλείσοβας
Λάμπρος (σκοτώθηκε) – Κωνσταντίνος (τραυματίσθηκε) –
Γεώργιος (διασώθηκε)

ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΒΑΣ

25 Μαρτίου 1826

ΕΛΛΗΝΕΣ 142 – Νεκροί 28 -Τραυματίες 23 – Διασωθέντες 92

ΟΘΩΜΑΝΟΙ ΚΑΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ 6.000 – Νεκροί 3.500

Αναλογία Ελλήνων – Εχθρών 1:43

ΝΕΚΡΟΙ 28

Αλεξόπουλος Ιωάννης – Γαλατάς

Ασημακούλας Στυλιανός – Ναύπακτος

Βούρβαχης Γεράσιμος – Μεσολόγγι

Γαλάνης Γρηγόριος – Αστακός

Γαλανός Ευάγγελος – Μεσολόγγι

Γαλιώτος Πέτρος – Μεσολόγγι

Γαλιώτος Σωτήριος – Μεσολόγγι

Γεροθανάσης Αθανάσιος – Αμφιλοχία

Γεροθανάσης Δημήτριος – Αμφιλοχία

Γιωργάκης Επαμεινώνδας – Μεσολόγγι

Γκόρπας Λάμπρος – Μεσολόγγι

Γουλέμης Κωνσταντίνος – Αιτωλικό

Δαμιανός Συμεών – Μεσολόγγι

Καζάνας Γεώργιος – Πεντάλοφος

Κοντογιώργης Δημήτριος – Αγρίνιο

Κουρμαντώνης Αντώνιος – Ναύπακτος

Μπακαντρέας Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Μπαμιώτης Ευάγγελος – Μεσολόγγι

Μπούργος Αναγνώστης – Ναυπακτία

Ναβαρίκος Γεώργιος- Σούλι

Πάσχος Κίτσος – Σούλι

Παπαζαφείρης Ιωάννης – Αμπελάκια Πηλίου

Σακαλής Ζαφείριος – Μεσολόγγι

Σαπλαούρας Ηλίας – Γαλαξείδι

Σγαρδέλης Παναγιώτης – Μεσολόγγι

Σελίβος Κωνσταντίνος – Μεσολόγγι

Τεμπλονίκος Κωνσταντίνος – Ναύπακτος

Τζόρνας Γεράσιμος – Λεχαινά

ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΘΕΝΤΕΣ 23

Αθανασίου Νικόλαος – Αποδοτία

Αθήνης Κωνσταντίνος – Μεσολόγγι

Βορίλας Αναστάσιος – Μεσολόγγι

Γεράνης Δάφιλος – Μεσολόγγι

Γεράνης Θεόδωρος – Μεσολόγγι

Γεράνης Παναγιώτης – Μεσολόγγι

Γιαβρούτας Νικόλαος – Πλάτανος

Γκέκας Αθανάσιος – Άμφισσα

Γκόρπας Κωνσταντίνος – Μεσολόγγι

Γυφτογιάννης Χαράλαμπος – Μεσολόγγι

Καλύβας Κωνσταντίνος – Λαμία

Καπράλος Χρήστος – Μεσολόγγι

Καραγιάννης Νικόλαος – Πλάτανος

Κουτσοβγένης Ιωάννης – Μεσολόγγι

Μάνεσης Αριστόβουλος – Μεσολόγγι

Νικολάου Γεώργιος – Αράχωβα

Παπαφράγκος Σταμάτιος – Μεσολόγγι

Πάργας Βασίλειος – Μεσολόγγι

Ραφτάκης Μάνθος- Μεσολόγγι

Σταμούτζος Αντώνιος – Σίμος

Τρικούπης Κων/νος – Μεσολόγγι

Χατζημέρης Συμεών – Μεσολόγγι

Χατζίσκος Γιαννακός – Στυλίδα

ΔΙΑΣΩΘΕΝΤΕΣ 92

Αλέστας Αθανάσιος – Μεσολόγγι

Αναστασόπουλος Αντώνιος – Ναύπακτος

Ανδρεόπουλος Ιωάννης – Αγρίνιο

Αυγέρης Κωνσταντίνος – Υπάτη

Αυγίκος Νικόλαος – Υπάτη

Βάγιας Αναστάσιος – Μεσολόγγι

Βαλτινός Γεώργιος – Μεσολόγγι

Βούρβαχης Σταύρος – Μεσολόγγι

Γκλοβάνος Βασίλειος – Μεσολόγγι

Γκόρπας Γεώργιος – Μεσολόγγι

Γκόρπα Χάιδω – Μεσολόγγι

Γραβάνης Αθανάσιος – Πύλος

Γρηγορόπουλος Ανδρέας – Άνω Χώρα

Γρηγορόπουλος Κίτσος – Άνω Χώρα

Γρηγορόπουλος Κωνσταντίνος – Άνω Χώρα

Γυφτογιάννη Τασούλα – Μεσολόγγι

Γυφτογιάννης Ζαφείριος – Μεσολόγγι

Δασκαλάκης Αναγνώστης – Μακρακώμη

Δάτσικας Γεώργιος – Μεσολόγγι

Δενδραμής Δημοσθένης – Μεσολόγγι

Δροσίνης Καρακώστας – Μεσολόγγι

Ζαμπάρας Αντώνιος – Ναύπακτος

Ηλίας Γεώργιος – Αποδοτία

Θεοδωρόπουλυς Ιωάννης – Αποδοτία

Καλησπέρης Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Καλτσάς Ιωάννης – Δομοκός

Καραγιώργος Παναγιώτης – Πλάτανος

Καρακώστας Δροσίνης – Μεσολόγγι

Κατσής Αναγνώστης – Ελατού

Κατσουλάκης Μιχαήλ – Μεσολόγγι

Κολυβός Αθανάσιος – Αντίρριο

Κολοτούρος Νικόλαος – Πλάτανος

Κοντζάκαρη Χρυσηίς – Μεσολόγγι

Κουκουλίνας Γεώργιος – Μεσολόγγι

Κουκουρέμπας Πέτρος – Μεσολόγγι

Λαμπρόπουλος Παναγιώτης – Μεσολόγγι

Λάππας Κωνσταντίνος – Λαμία

Λεϊμονής Γεώργιος – Μεσολόγγι

Λυμπερόπουλος Κωνσταντίνος – Καρδίτσα

Μακρυνιώτης Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Μεσημέρης Ιωάννης – Ναυπακτία

Μούλος Στέφανος – Μεσολόγγι

Μπαντούνας Παναγιώτης – Σούλι

Μπαρλαφέτζας Νικόλαος – Αποδοτία

Μπήλιος Νικόλαος – Πλάτανος

Μπουσμπουρέλης Πέτρος – Μεσολόγγι

Μπρεζόλας Χαράλαμπος – Μεσολόγγι

Οικονόμου Βάκης – Αγγελόκαστρο

Παιδάκος Απόστολος – Μεσολόγγι

Πανουργιάς Ευστάθιος – Λειβαδιά

Πανουργιάς Λουκάς – Λειβαδιά

Παπαδογιάννης Ιωάννης – Αποδοτία

Παπαποστόλου Νικόλαος – Φθιώτιδα

Παπαχρήστου Χαράλαμπος – Κλεπά

Παπούλης Απόστολος – Βόνιτσα

Πατούχας Αθανάσιος – Γρανίτσα

Πολιτόπουλος Δημήτριος – Γρανίτσα

Πολύχρονης Αθανάσιος – Πλάτανος

Πολύχρονης Νικόλαος – Πλάτανος

Πραπογιαννόπουλος Δημήτριος – Έδεσσα

Πρωτοπαπάς Κωτζής- Πλάτανος

Ράπεσης Ζαφείριος – Μεσολόγγι

Ρούτσος Γεώργιος – Μεσολόγγι

Ρώσος Συμεών – Πεντάλοφος

Σιαμογιάννης Ιωάννης – Γρανίτσα

Σιδερής Σταμάτιος – Μεσολόγγι

Σκαρλάτος Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Σκαρλάτος Στράτος – Μεσολόγγι

Σκουλίκης Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Σκούρας Δημήτριος – Υπάτη

Σκουφής Γεώργιος – Πλάτανος

Στασινός Εμμανουήλ – Μεσολόγγι

Στέφος Γεώργιος – Πλάτανος

Στρατής Κωνσταντίνος – Χειμάρα

«Σφήκας» παρωνύμιο – Μεσολόγγι

Σωτηρόπουλος Γεώργιος – Αποδοτία

Σωτηρόπουλος Παναγιώτης – Άνω Χώρα

Τζαβέλλας Κίτσος – Σούλι

Τζώρτζης Αθανάσιος – Πλάτανος

Τσαγκαράκης Σπυρίδων – Μεσολόγγι

Τσερπέλης Αναγνώστης – Μακρυνού

Τσιλιγιαννόπουλος Σπυρίδων – Γρανίτσα

Τσίντζος Πέτρος – Μεσολόγγι

Τυλιγάδας Δημήτριος – Ναύπακτος

Φαγκρίλας Ιωάννης – Μεσολόγγι

Φωτάκης Γρηγόριος – Άγραφα

Χάνης Δημήτριος – Σούλι

Χατζηπέτρος Ιωάννης – Τρίκαλα

Χατζηπέτρος Γ. Ευστάθιος – Τρίκαλα

Χατζηπέτρος Δ. Ευστάθιος – Τρίκαλα

Ψαλλίδας Αθανάσιος – Μακρακώμη

Ψιλιανός Θεοφάνης – Μεσολόγγι

The post Μάχη της Κλείσοβας – 25 Μαρτίου 1826, η νικηφόρα εποποιΐα του Μεσολογγίου appeared first on ΑΙΧΜΗ – Εφημερίδα Ν. Αιτωλοακαρνανίας.