Ζεύξη Λευκάδας – Αιτωλ/νίας: η αλήθεια, τα σχέδια και οι πολιτικές ευθύνες

Σε αυτή τη συζήτηση, κομβική είναι η τοποθέτηση του πρώην δημάρχου Λευκάδας Κώστα Δρακονταειδή, ο οποίος επιχειρεί μια πλήρη αναδρομή στο παρελθόν, θέτοντας ως αφετηρία την ανάγκη αποκατάστασης της αλήθειας γύρω από τη ζεύξη και απορρίπτοντας, όπως ο ίδιος αναφέρει, τη «σκόπιμη πολιτική παραπλάνηση».

Όπως σημειώνει, διακινείται συστηματικά ο ισχυρισμός ότι η Δημοτική Αρχή της περιόδου 2015–2019 «σταμάτησε» την υποθαλάσσια ζεύξη. «Σε όσους το λένε από άγνοια, δεν έχω πρόβλημα. Σε όσους όμως το χρησιμοποιούν ως εργαλείο πολιτικής απάτης, απαντώ με τη γλώσσα της αλήθειας», τονίζει.

Το έργο που σχεδιάστηκε και οι πραγματικοί του όροι

Σύμφωνα με τον κ. Δρακονταειδή, το έργο που είχε τεθεί σε διαγωνιστική διαδικασία δεν ήταν απλώς μια υποθαλάσσια ζεύξη. Προέβλεπε οδό μήκους περίπου 3 χιλιομέτρων, με υποθαλάσσιο τμήμα αρχικά 1.100 μέτρων, το οποίο στη συνέχεια μειώθηκε στα 600–700 μέτρα. Η χάραξη διέσχιζε το μεγάλο ιχθυοτροφείο Αυλαίμων, ανατολικά του σημερινού αναχώματος προς το Κάστρο, και θα υλοποιούνταν μέσω Σύμβασης Παραχώρησης σε ιδιωτική εταιρεία.

Για να καταστεί το έργο οικονομικά βιώσιμο, προβλεπόταν η κατασκευή και εκμετάλλευση μαρίνας μεγάλων σκαφών (30–100 μέτρων), καθώς και προβλήτας για κρουαζιερόπλοιο περίπου 400 επιβατών, εντός του ιχθυοτροφείου, με εκτεταμένες επιχώσεις. Παράλληλα, οι χρήστες της ζεύξης θα πλήρωναν διόδια.

«Αυτό ήταν το έργο που κάποιοι υπερασπίζονται ακόμη και σήμερα», σημειώνει ο πρώην δήμαρχος, θέτοντας το ερώτημα αν η τοπική κοινωνία επιθυμεί να αντικαταστήσει το τοπίο του Κάστρου με πολυώροφα κότερα και κατάρτια ή την παραλία με κρουαζιερόπλοια. «Αν το θέλουν, ας το πουν καθαρά», τονίζει, ξεκαθαρίζοντας πως η τότε Δημοτική Αρχή ήταν κάθετα αντίθετη σε ένα τέτοιο μοντέλο, καθώς –όπως λέει– «αρνούμαστε να θυσιάζονται τα πάντα στο όνομα του κέρδους».

Υπήρχε ώριμο έργο;

Ο κ. Δρακονταειδής αμφισβητεί ευθέως τον ισχυρισμό περί «ώριμου έργου». Οι πρώτες προσπάθειες ξεκίνησαν γύρω στο 2000, με μοναδικά επίσημα στοιχεία κάποιες προμελέτες, μια θετική γνωμοδότηση του ΥΠΕΧΩΔΕ επί της προμελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων το 2003 (που ανανεώθηκε το 2008) και μια κατ’ αρχήν έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού.

Το 2011 επιλέχθηκε η Σύμβαση Παραχώρησης ως μοντέλο υλοποίησης, ενώ από το 2012 έως το 2014 προκηρύχθηκαν επανειλημμένα άγονες προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Μόλις στην έκτη πρόσκληση εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από δύο εταιρείες, ενώ τότε προστέθηκαν ως «αντισταθμιστικά» η μαρίνα και η προβλήτα κρουαζιερόπλοιου.

«Καμία οριστική μελέτη, καμία αδειοδότηση, καμία ωριμότητα δεν υπήρχε», επισημαίνει, σημειώνοντας πως αν το έργο ήταν ώριμο, δεν θα ξεκινούσε ξανά από το μηδέν μετά το 2020.

Οι αποφάσεις του Δήμου και η ακύρωση του διαγωνισμού

Το Δημοτικό Συμβούλιο της περιόδου 2011–2014, επί δημαρχίας Κώστα Αραβανή, συμφώνησε με την αναγκαιότητα της ζεύξης, αλλά διαφώνησε κατηγορηματικά με τη μαρίνα μεγάλων σκαφών και τα διόδια, κυρίως για περιβαλλοντικούς λόγους. Την ίδια θέση επιβεβαίωσε και η Δημοτική Αρχή Δρακονταειδή μετά το 2014, προσθέτοντας την ανάγκη διερεύνησης εναλλακτικών λύσεων ως προς τη μορφή και την όδευση της σύνδεσης.

Στις 31 Μαΐου 2016, το Υπουργείο ανακάλεσε τη διαδικασία του Ανταγωνιστικού Διαλόγου, ακυρώνοντας ουσιαστικά τον διαγωνισμό με τους συγκεκριμένους όρους, χωρίς να ακυρώνει την ανάγκη της ζεύξης.

Οι επόμενες κινήσεις και το σήμερα

Ακολούθησαν επαφές της Δημοτικής Αρχής με το Υπουργείο Υποδομών και τον τότε υπουργό Χρήστο Σπίρτζη, με αποτέλεσμα το έργο να ανακοινωθεί επίσημα από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στο Περιφερειακό Συνέδριο Ιονίων Νήσων τον Δεκέμβριο του 2017. Το 2018 ορίστηκε τεχνικός εμπειρογνώμονας ο καθηγητής του ΕΜΠ Γιώργος Μπουκουβάλας, ο οποίος παρέδωσε την έκθεσή του τον Μάιο του 2019.

Έκτοτε, σύμφωνα με τον κ. Δρακονταειδή, η πρόοδος υπήρξε ελάχιστη. Μοναδική ουσιαστική γνωμοδότηση είναι αυτή του Φορέα Διαχείρισης Αμβρακικού το 2021, που προτείνει νότια μετατόπιση της όδευσης, θέση που –όπως λέει– ταυτίζεται με τη δική του. Παρ’ όλα αυτά, το υπουργείο επέλεξε να διατηρήσει τους αρχικούς σχεδιασμούς, ενώ μέχρι το 2024 οι ενέργειες παρέμειναν περιορισμένες.

Η δημόσια δήλωση του πρωθυπουργού ότι η ζεύξη της Λευκάδας δεν αποτελεί κυβερνητική προτεραιότητα ήρθε να παγώσει οριστικά το έργο, με τον πρώην δήμαρχο να χαρακτηρίζει τις ενέργειες Περιφέρειας και Δήμου ως «απουσία κάθε ουσιαστικής διεκδίκησης».

Κλείνοντας, ο Κώστας Δρακονταειδής δηλώνει συγκρατημένα αισιόδοξος ότι η ζεύξη μπορεί να δρομολογηθεί, επιμένοντας ωστόσο πως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει, αλλά πώς και με ποιους όρους, καθώς από αυτές τις επιλογές θα κριθεί αν το έργο θα υπηρετήσει πραγματικά το δημόσιο συμφέρον.